الفيض الكاشاني

203

منتخب مكاتيب قطب ( فارسى )

از حنظلة بن الرّبيع كه صاحب كتاب رسول اللَّه است صلى الله عليه و آله و سلم روايت كنند كه گفت : « يكى از اصحاب دچارم خورد . گفت : چگونه‌اى حنظلة ؟ گفتم : حنظلة منافق شده . گفت : سبحان اللَّه ! اين چه سخن است . گفتم : ما كه نزد رسول اللَّه مىباشيم ما را پند مىدهد به دوزخ و بهشت چنانچه گويى او را مىبينيم ، چون بيرون رفتيم از پيش او مشغول شديم به زنان و فرزندان و املاك و آن را فراموش كرديم . آن شخص گفت : و اللَّه كه ما را نيز همين چنين واقع است پس هر دو پيش حضرت رسول اللَّه صلى الله عليه و آله و سلم رفتيم و اين حال شرح كرديم . فرمود : بدان خداى كه نفس من به دست اوست كه اگر هميشه به آن حال كه نزد من بر آنيد مىبوديد ، هر آينه فرشتگان با شما مصافحه كردندى بر بسترهاى شما و در راه هاى شما ، و ليكن اى حنظلة ! ساعتى و ساعتى ، ساعتى و ساعتى ، ساعتى و ساعتى سه بار فرمود . « 1 » غرض كه به آن نسيان كه به آن مستحقِّ مَقت مىشود و وعيد « كَذلِكَ أَتَتْكَ آياتُنا فَنَسِيتَها وَ كَذلِكَ الْيَوْمَ تُنْسى » « 2 » او « نَسُوا اللَّهَ فَأَنْساهُمْ أَنْفُسَهُمْ » « 3 » و امثال ذلك به آن مترتب است آن نسيان كلى است كه محبّت خدا و درد سلوك سبيل او از دل زايل شود و جان او كه جاى محبّت خداى است به محبّت ماسواى او مشغول شود . و چنين خذلان مؤمن را ادراك نكند و محال است كه آن جا از دل مؤمن كه محلّ محبّت خدا است كه آن صميم قلب و خلاصه وجود اوست محبّت غير خدا و ياد

--> ( 1 ) . اسدالغابة ، ج 1 ، ص 289 . در مصدر نام وى حنظلة بن الربيع است ولى در نسخه « ف » و « م » 4278 حنطله ضبط شده است . ( 2 ) . آن گونه كه آيات من براى تو آمد ، و تو آن‌ها را فراموش كردى ؛ امروز نيز تو فراموش خواهى شد ! سورهء طه ، آيهء 126 . ( 3 ) . خدا را فراموش كردند و خدا نيز آن‌ها را به « خود فراموشى » گرفتار كرد ، سورهء حشر ، آيهء 19 .